दहावी/बारावी सनद हरवली? डुप्लिकेट सनद कशी मिळवावी

SSC दहावी किंवा HSC बारावीची marksheet certificate सनद हरवली आहे? काळजी करू नका!

दहावी (SSC) आणि बारावी (HSC) ची सनद, गुणपत्रिका किंवा प्रमाणपत्र हे विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक आणि व्यावसायिक आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचे दस्तऐवज आहेत. नोकरी, उच्च शिक्षण, शिष्यवृत्ती, पासपोर्ट, सरकारी योजना आणि विविध प्रवेश प्रक्रियांसाठी या कागदपत्रांची आवश्यकता असते. अनेकदा स्थलांतर, पूर, आग, चोरी किंवा निष्काळजीपणामुळे ही कागदपत्रे हरवतात.

अशा परिस्थितीत महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाकडून (MSBSHSE) डुप्लिकेट सनद मिळवता येते. या लेखात आपण दहावी किंवा बारावीची सनद हरवल्यास काय करावे, कोणती कागदपत्रे लागतात, ऑनलाइन अर्ज कसा करावा आणि किती दिवसांत सनद मिळते याची संपूर्ण माहिती जाणून घेणार आहोत.

डुप्लिकेट सनद म्हणजे काय?

मूळ सनद, गुणपत्रिका किंवा प्रमाणपत्र हरवले, खराब झाले किंवा चोरीला गेले असल्यास शिक्षण मंडळाकडून पुन्हा जारी करण्यात येणाऱ्या प्रमाणपत्राला डुप्लिकेट सनद म्हणतात.

डुप्लिकेट सनद ही मूळ सनदेइतकीच कायदेशीरदृष्ट्या वैध असते.

सनद हरवल्यानंतर सर्वप्रथम काय करावे?

1. पोलीस तक्रार नोंदवा

सनद हरवल्यानंतर सर्वप्रथम जवळच्या पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रार नोंदवा.

तक्रारीमध्ये खालील माहिती नमूद करा:

उमेदवाराचे नाव
परीक्षा वर्ष
सीट नंबर
हरवलेल्या दस्तऐवजाचा प्रकार
हरवण्याची तारीख

त्यानंतर Lost Report किंवा FIR ची प्रत घ्या.

2. शपथपत्र (Affidavit) तयार करा

नोटरीकडून शपथपत्र तयार करून घ्यावे.

शपथपत्रात खालील बाबी नमूद असाव्यात:

सनद हरवल्याची माहिती
चुकीच्या वापराची जबाबदारी स्वतःची असल्याचे निवेदन
नवीन डुप्लिकेट सनद मिळविण्यासाठी अर्ज करत असल्याची माहिती

डुप्लिकेट सनदसाठी आवश्यक कागदपत्रे

खालील कागदपत्रे आवश्यक असू शकतात:

ओळखपत्र

आधार कार्ड
पॅन कार्ड
मतदान ओळखपत्र

शैक्षणिक माहिती

सीट नंबर
परीक्षा वर्ष
शाळा/कॉलेजचे नाव

इतर कागदपत्रे

FIR / Lost Report
शपथपत्र
पासपोर्ट फोटो
जुनी झेरॉक्स प्रत (असल्यास)

ऑनलाइन डुप्लिकेट सनद अर्ज प्रक्रिया

Step 1: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या

Step 2: Duplicate Certificate विभाग निवडा

SSC किंवा HSC निवडा
Duplicate Certificate पर्याय निवडा

Step 3: अर्ज भरा

खालील माहिती भरा:

पूर्ण नाव
आईचे नाव
जन्मतारीख
सीट नंबर
परीक्षा वर्ष
विभागीय मंडळ

Step 4: कागदपत्रे अपलोड करा

PDF किंवा JPG स्वरूपात:

FIR
शपथपत्र
आधार कार्ड
फोटो

Step 5: शुल्क भरा

ऑनलाइन पेमेंट:

UPI
Debit Card
Credit Card
Net Banking

Step 6: अर्ज सबमिट करा

अर्ज क्रमांक जतन करून ठेवा.

सनद किती दिवसात मिळते?

सेवा	कालावधी
सामान्य प्रक्रिया	15 ते 30 दिवस
तातडीची प्रक्रिया	7 ते 15 दिवस

सीट नंबर माहित नसल्यास काय करावे?

अनेक विद्यार्थ्यांकडे सीट नंबर नसतो.

अशावेळी:

शाळेशी संपर्क साधा
जुनी गुणपत्रिका शोधा
विभागीय मंडळाकडे अर्ज करा

नाव आणि जन्मतारखेच्या आधारे माहिती मिळू शकते.

डुप्लिकेट सनद वैध असते का?

होय.

डुप्लिकेट सनद:

✅ नोकरीसाठी वैध

✅ महाविद्यालय प्रवेशासाठी वैध

✅ सरकारी भरतीसाठी वैध

✅ पासपोर्टसाठी वैध

अर्ज नाकारला जाऊ शकतो का?

खालील कारणांमुळे अर्ज नाकारला जाऊ शकतो:

चुकीची माहिती
अपूर्ण कागदपत्रे
अस्पष्ट स्कॅन
चुकीचा सीट नंबर

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. दहावीची सनद हरवली तर काय करावे?

पोलीस तक्रार, शपथपत्र आणि डुप्लिकेट सनद अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी.

2. बारावीची गुणपत्रिका पुन्हा मिळू शकते का?

होय. मंडळाकडून डुप्लिकेट गुणपत्रिका मिळू शकते.

3. ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

होय. महाराष्ट्र बोर्डाच्या अधिकृत पोर्टलवरून अर्ज करता येतो.

4. किती शुल्क लागते?

शुल्क वेळोवेळी बदलते. अधिकृत संकेतस्थळावर तपासा.

5. डुप्लिकेट सनद किती दिवसात मिळते?

साधारणतः 15 ते 30 दिवस.

निष्कर्ष

दहावी किंवा बारावीची सनद हरवली तरी घाबरण्याचे कारण नाही. महाराष्ट्र बोर्डाने डुप्लिकेट सनद मिळविण्याची सोपी प्रक्रिया उपलब्ध करून दिली आहे. योग्य कागदपत्रे, पोलीस तक्रार आणि ऑनलाइन अर्जाच्या मदतीने तुम्ही नवीन सनद सहज मिळवू शकता. शैक्षणिक आणि शासकीय कामांसाठी आवश्यक असलेली ही कागदपत्रे सुरक्षित ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

दहावी/बारावी सनद हरवली? डुप्लिकेट सनद कशी मिळवावी | Online Process 2026